Ngân hàng số Cake by VPBank và bài toán lợi nhuận: vì sao không “đốt tiền” vẫn tăng trưởng?

Trong giai đoạn bùng nổ của fintech và ngân hàng số toàn cầu, chiến lược phổ biến nhất là tăng trưởng bằng mọi giá. Nhiều mô hình sẵn sàng chấp nhận lỗ kéo dài, chi mạnh cho marketing, ưu đãi và miễn phí dịch vụ để nhanh chóng thu hút người dùng. Lập luận phía sau chiến lược này khá quen thuộc: khi đạt đủ quy mô, lợi nhuận sẽ đến sau.

Tuy nhiên, thực tế thị trường đã chứng minh rằng quy mô không tự động chuyển hóa thành lợi nhuận, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – nơi chi phí tuân thủ, rủi ro tín dụng và yêu cầu vốn luôn hiện hữu. Khi dòng vốn đầu tư toàn cầu thắt chặt, nhiều ngân hàng số buộc phải thu hẹp hoạt động, thậm chí đóng cửa. Bài toán lợi nhuận trở thành phép thử sống còn.

Trong bối cảnh đó, lựa chọn của Ngân hàng số Cake by VPBank mang tính ngược dòng. Ngay từ đầu, Cake không đặt mục tiêu “đốt tiền” để đổi lấy lượng người dùng khổng lồ trong thời gian ngắn. Thay vào đó, ngân hàng này tập trung xây dựng một mô hình có khả năng tự nuôi sống mình, dựa trên hiệu quả vận hành và quản trị rủi ro chặt chẽ.

Khác với nhiều ngân hàng số chỉ tập trung vào mảng thanh toán, Cake phát triển danh mục sản phẩm tài chính tương đối đầy đủ, bao gồm tài khoản, thẻ, tín dụng và các dịch vụ giá trị gia tăng. Việc đa dạng hóa nguồn thu giúp ngân hàng không phụ thuộc vào một dòng doanh thu duy nhất, đồng thời tạo điều kiện tối ưu vòng đời khách hàng.

Một yếu tố then chốt trong bài toán lợi nhuận của Cake là chi phí vận hành. Với nền tảng công nghệ được xây dựng từ đầu theo mô hình số hóa hoàn toàn, Cake giảm đáng kể chi phí cố định so với ngân hàng truyền thống. Không mạng lưới chi nhánh vật lý dày đặc, không quy trình thủ công phức tạp, ngân hàng có thể phục vụ lượng lớn khách hàng với đội ngũ tinh gọn.

Bên cạnh đó, việc làm chủ core banking và các hệ thống cốt lõi giúp Cake linh hoạt trong việc điều chỉnh sản phẩm, tối ưu quy trình và giảm chi phí phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài. Đây là điểm khác biệt quan trọng, bởi với nhiều ngân hàng số, chi phí công nghệ lại trở thành gánh nặng nếu không được kiểm soát từ sớm.

AI đóng vai trò đặc biệt trong chiến lược này. Thay vì sử dụng AI như một công cụ tiếp thị, Cake đưa AI vào các khâu trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận như phê duyệt tín dụng, quản lý rủi ro và thu hồi nợ. Các mô hình AI giúp đánh giá khách hàng chính xác hơn, giảm tỷ lệ nợ xấu và tối ưu chi phí tín dụng – yếu tố sống còn với bất kỳ ngân hàng nào.

Việc ứng dụng AI sâu cũng cho phép Cake hạn chế sự phụ thuộc vào con người trong các khâu vận hành lặp lại. Khi quy mô tăng, chi phí không tăng tương ứng, tạo ra lợi thế về biên lợi nhuận. Đây là đặc điểm thường thấy ở các công ty công nghệ thành công, và Cake đã áp dụng tư duy này vào lĩnh vực ngân hàng.

Ở góc độ tăng trưởng, Cake không chạy theo số lượng người dùng bằng mọi giá, mà chú trọng chất lượng khách hàng. Ngân hàng ưu tiên nhóm khách hàng có tần suất giao dịch cao, mức độ gắn bó tốt và tiềm năng sử dụng nhiều sản phẩm. Cách tiếp cận này giúp tối ưu chi phí thu hút khách hàng và nâng cao giá trị vòng đời, thay vì phải liên tục “bù lỗ” cho những người dùng không mang lại giá trị lâu dài.

Một điểm đáng chú ý khác là cách Cake tiếp cận marketing. Thay vì các chiến dịch ưu đãi ồ ạt, ngân hàng tập trung vào trải nghiệm sản phẩm và truyền miệng trong cộng đồng người dùng. Khi sản phẩm đủ tốt, người dùng sẵn sàng giới thiệu cho nhau, giúp giảm chi phí marketing mà vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định.

Trong lĩnh vực tài chính, tăng trưởng quá nhanh đôi khi đi kèm rủi ro khó kiểm soát. Cake chọn cách tăng trưởng có kiểm soát, từng bước mở rộng quy mô song song với việc củng cố hệ thống quản trị. Điều này giúp ngân hàng tránh được những cú sốc khi thị trường biến động, đồng thời giữ vững hiệu quả kinh doanh.

Từ góc nhìn chiến lược, việc không “đốt tiền” cũng giúp Cake chủ động hơn trước những thay đổi của môi trường vĩ mô. Khi không phụ thuộc vào dòng vốn đầu tư bên ngoài để duy trì hoạt động, ngân hàng có thể tập trung vào cải thiện sản phẩm và phục vụ khách hàng, thay vì chạy theo các chỉ số tăng trưởng ngắn hạn.

Đối với thị trường Việt Nam, nơi mức độ cạnh tranh ngày càng cao và biên lợi nhuận không quá rộng, chiến lược này tỏ ra phù hợp. Người dùng ngày càng tỉnh táo hơn trước các ưu đãi ngắn hạn, trong khi kỳ vọng về chất lượng dịch vụ và độ an toàn ngày càng tăng. Ngân hàng số muốn tồn tại lâu dài phải chứng minh được năng lực tạo ra giá trị thực.

Câu chuyện của Cake cũng phản ánh một sự thay đổi trong tư duy về ngân hàng số. Thay vì xem ngân hàng số là cuộc chơi của những con số người dùng và lượt tải ứng dụng, thị trường đang chuyển sang đánh giá hiệu quả vận hành và khả năng sinh lời. Trong bối cảnh đó, mô hình tăng trưởng bền vững trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Ở góc độ quản trị, việc sớm có lợi nhuận tạo ra dư địa để Cake tái đầu tư vào công nghệ và con người. Khi không bị áp lực “đốt tiền” để duy trì tăng trưởng, ngân hàng có thể tập trung nâng cao chất lượng hệ thống, cải thiện trải nghiệm và chuẩn bị cho những bước đi dài hạn hơn.

Cuối cùng, bài toán lợi nhuận của Ngân hàng số Cake by VPBank cho thấy ngân hàng số không nhất thiết phải đi theo con đường nhiều rủi ro. Trong kỷ nguyên AI và dữ liệu, tăng trưởng có thể đến từ hiệu quả, thay vì chi tiêu. Khi công nghệ được sử dụng đúng chỗ và chiến lược được xây dựng trên nền tảng kỷ luật tài chính, ngân hàng số hoàn toàn có thể vừa tăng trưởng, vừa sinh lời.

Quỳnh Anh